Güncel

AYM’den ‘pilot karar’: Erişim engeli hak ihlali

Anayasa Mahkemesi, diken.com.tr tarafından yapılan haber sitelerine getirilen erişimin engellenmesi kararlarının söz ve basın özgürlüklerinin …

AYM’den ‘pilot karar’: Erişim engeli hak ihlali

Anayasa Mahkemesi, diken.com.tr tarafından yapılan haber sitelerine getirilen erişimin engellenmesi kararlarının söz ve basın özgürlüklerinin ihlali olduğuna ait başvuruyu haklı buldu. Karar münasebeti olarak yayınlandı.

AYM ayrıyeten hak ihlallerinin yapısal problemden kaynaklandığını belirterek, ‘pilot karar usulü’nün uygulanmasına, ‘yapısal sorunun giderilmesi için keyfiyetin TBMM’ye bildirilmesine’ karar verdi.

Kararın birer örneği, hak ihlallerinin ortadan kaldırılması için alt mahkemelere gönderilecek; yine yargılama yapılacak. Bir örnek de Adalet Bakanlığı’na gönderilecek.

Haber sitelerinde çıkan haberler hakkında, kurum ve şahıslar sulh ceza hakimliklerine başvurarak haberin erişime engellenmesini isteyebiliyor. Talepler çoğunlukla kabul ediliyor.

Söz Özgürlüğü Derneği’ne (İFÖD) nazaran 2020 sonu itibariyle 467 bin 11 web sitesi, 764 farklı kurum tarafından verilen 408 bin 808 farklı kararla erişime engellendi.

Belgeler birleştirildi

Diken’de yer alan habere nazaran, ‘Keskin Kalem Yayıncılık ve Ticaret A.Ş. ve Diğerleri’ başlıklı evrakta pek çok ferdi müracaat bulunuyor. Bunların ortasında, Diken dışında Gazete Duvar, Sol, Birgün, Artı Gerçek üzere sitelerin birtakım haberleri ve gazeteci Çiğdem Toker’in Cumhuriyet gazetesinde yayınlanan bir köşe yazısına dair müracaat yer alıyor.

Müracaatlar çeşitli tarihlerde yapılırken, kişisel müracaat belgeleri, husus istikametinden benzerliği nedeniyle Diken’in ferdî müracaat evrakıyla birleştirilerek, inceleme bu belge üzerinden ilerlemişti.

Müracaatın konusu, haber sitelerinde yayınlanan bir dizi habere erişimin engellenmesi kararı verilmesinin söz ve basın özgürlükleriyle faal müracaat hakkını ihlal ettiği tezleriydi.

Müracaat dokümanları Adalet Bakanlığı’na da gönderilmiş, bakanlık görüş bildirirken, müracaatçılar da bu görüşe karşı beyanda bulunmuştu.

Diken’in 10 Mayıs 2018 tarihli ferdi müracaatında, 3 Mart 2018’de yayınlanan ‘CHP’nin istismar araştırması teklifine cevap: Mümkün değil’ başlıklı haberin URL’sine getirilen erişim mahzuru mevzu edilmişti.

Pilot karar

Belgeyi inceleyen AYM, Anayasa’da garanti altına alınan söz ve basın özgürlükleri ve aktif müracaat hakkının ihlal edildiğine hükmederek, pilot karar yordamının uygulanmasına karar verdi.

Buna nazaran, birebir hususta yapılan ve karardan sonra yapılacak müracaatların incelenmesi bir yıl ertelenirken, pilot kapsamına giren müracaatlar AYM’nin sitesinde duyurulacak ve müracaatçılar bilgilendirilecek.

Birtakım müracaatçılara 8 bin 100’er lira manevi tazminat verilmesine hükmedilirken, dava masraflarının yasal faiziyle geri ödeneceği belirtildi.

Yüksek mahkemenin kararında öne çıkanlar şöyle:

Erişim manisi adabının kapsamı tüzel ve kâfi açıklıkta olmalı.

Erişim manisi için acil toplumsal muhtaçlık mecburiliği getirilmeli.

Kamu makamların müdahale sonu ortaya konulmalı.

Keyfi uygulamalara yol açmayacak teminatlar oluşturulmalı.

Erişim engelli kararları istinaf ve temyiz kontrolüne açılmalı.

Sulh ceza hakimlikleri erişim manisi kararlarına son deva olarak başvurmalı.

Pilot karar nedir?

Pilot karar, ferdî müracaatın yapısal bir meseleden kaynaklandığı ve sorunun öbür müracaatlara da yol açacağını öngörülmesi halinde veriliyor. Bu usulde birden fazla müracaat için tek bir unsur kararı alınıyor.

YORUMLAR (İLK YORUMU SİZ YAZIN)

ÜYE GİRİŞİ

KAYIT OL