Siyaset

Kalın: Dönemsel kriz ve gerilimleri geride bırakıp yeni normalleşme adımları atmayı önemsiyoruz

İbrahim Kalın, Kriter Mecmua’ya verdiği röportajda, SETA Genel Koordinatörü Burhanettin Duran’ın gündeme ait sorularını yanıtladı. Kovid-19 …

Kalın: Dönemsel kriz ve gerilimleri geride bırakıp yeni normalleşme adımları atmayı önemsiyoruz

İbrahim Kalın, Kriter Mecmua’ya verdiği röportajda, SETA Genel Koordinatörü Burhanettin Duran‘ın gündeme ait sorularını yanıtladı.

Kovid-19 salgınının tüm dünya üzere Türkiye’yi de etkilediği hatırlatılarak, salgın sonrası dünya tertibine ait değerlendirmelerinin sorulması üzerine Kalın, salgının, dünya sisteminin kırılganlığını ortaya koyarken, memleketler arası dayanışmanın değerini de hatırlattığına işaret etti.

Global problemler ve sınamaların, global tahliller ve münasebetiyle global dayanışma gerektirdiğini, lakin bunun pratikte çok fazla bir karşılığının olmadığını söz eden Kalın, Türkiye üzere birkaç ülke dışında bencil davranmayan ve dünya sıkıntılarına küresel bakan ülke sayısının çok az olduğunu belirtti.

Salgının başından aşıya erişime kadar her alanda tek taraflı ve hiyerarşik ilgilerin öne çıktığına işaret eden Kalın, gerçek manada global bir bakış açısı, samimi bir dayanışma ruhuyla ve uzun vadeli bir perspektifle çok değerli dersler çıkartarak, mevcut global sistemin arızalarının bir nebze de olsa tamir edilebileceğini lisana getirdi.

Herkesin çıkarının, güvenliğinin, refahının ve istikrarının birbirine bağlı olduğu bir dünyada yaşadıklarına dikkati çeken Kalın, şöyle devam etti:

“Salgından yasa dışı göçe, terörle çabadan bölgesel çatışmalara ve savaşlara kadar her sorun alanı, ulusal imkan ve kabiliyetlerimizi global bir bakış açısıyla ve dayanışma ruhuyla tahkim ve destek etmemiz gerektiğini söylüyor. Ulus-devlet yapılarının alışılagelmiş refleksleriyle hareket edersek ne tehditleri bertaraf etmemiz ne de yeni fırsatları kıymetlendirmemiz mümkün. Biz Türkiye olarak ulusal yeterlilik ve dayanıklılığımızı artırırken, bölgesel ve global iş birliğine ve ittifaklara ehemmiyet vermeye devam edeceğiz.”

‘Merkez güçler konfor alanlarından çıkmak istemiyor’

Salgın sonrasında dünya sisteminin değişeceğine yönelik farklı tartışmaların yaşandığının hatırlatılması üzerine ise Kalın, merkez güçlerin konfor alanlarından çıkmak istemediklerini bildirdi.

Kalın, “Bu periyodun öncü aktörleri büyük balıklar değil akıllı ve süratli hareket edebilen balıklar olacak. Ancak bu çaba sürerken içinde yüzdüğümüz denizin giderek toksik hale gelmesine daima birlikte dur demek zorundayız. Cumhurbaşkanımız, ‘dünya beşten büyüktür’ ve ‘daha adil bir dünya mümkün’ derken, bu temel noktaya dikkat çekiyor. Herkesin yalnızca kendini düşündüğü ve ötekini yok saydığı -yahut yutmak istediği- bir dünyada nizam, adalet, fazilet ve barış değil orman kanunu hakim olur” değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye’nin yeni devirde nasıl bir dış siyaset perspektifine sahip olması gerektiğine ait bir soru üzerine Kalın, Türkiye’nin dış siyasete 360 derece perspektifinden bakan bir ülke olduğunu söyledi.

Kalın, “Parçası olduğu coğrafya, tarihi birikimi, stratejik öncelikleri, karşı karşıya olduğu bölgesel tehditler ve herkes üzere etkilendiği global meydan okumalar, Türkiye ile dünya ortasındaki ilginin her seviyede ve her manada dinamik ve çok boyutlu olmasını mecburî kılıyor. Türkiye ne ulusallık ismine kendini dünyaya kapatabilir ne de globalleşme ismine kendi yerli ve ulusal duruşundan vazgeçebilir. Bütün sıkıntı, bütün değerli ve asli sorunlarda olduğu üzere altın oranı bulmak” tabirlerine yer verdi.

‘Batı dünyası dışında kıymetli angajmanlarımız var’

Kalın, Türkiye’nin kendi vakit ve yer tasavvuru ve güç projeksiyonuyla bunu yapmaya çalıştığına dikkati çekerek, “NATO’nun güçlü bir müttefiki olarak, Batı dünyası dışında değerli angajmanlarımız var. AB ile üyelik müzakeresi yaparken ve Avrupa’yla ticaretimizi artırmamız, Afrika’yla bağlarımızı derinleştirmeye mani değil. Orta Asya Türk Cumhuriyetleriyle sahip olduğumuz güçlü bağlar, Rusya’yla âlâ ilgiler kurmamıza mahzur değil” görüşlerine yer verdi.

Türkiye’nin mücavir coğrafyasında önemli jeopolitik boşluklar ve meydan okumaların ortaya çıktığı, Türkiye’nin de meydan okumalara mukabele etmek için önemli bir gayret gösterdiği hatırlatılarak, “Bölgesel siyasetler açısından sizce bu periyot geride kaldı mı” halindeki soruyu ise Kalın, şöyle yanıtladı:

“Bölgesel sıkıntılar ve krizler devam edecek görünüyor. Ancak eş vakitli olarak Türkiye’nin bu krizlere yumuşak ve sert güç kullanarak müdahale etme ve methaldar olma imkan ve kabiliyetleri de her gün artıyor. Suriye krizinde Türkiye hudut güvenliğini sağlamak, terör örgütlerine karşı uğraş etmek ve yeni göç akınlarını önlemek için harika bir uğraş veriyor ve bunu birçok vakit kendi imkanlarıyla yapıyor. Bunu tek başına yapmak zorunda kalması, siyasetin haklılığını ortadan kaldırmıyor.”

Türkiye’nin ise hem Cenevre hem de Astana platformları üzerinden global iş birliği yapılması gerektiğinde ısrar ettiğini belirten Kalın, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Türkiye barış, güvenlik, istikrar ve refah kavramlarına geniş bir zaviyeden bakmak zorunda. Körfez krizinden Libya’ya, Karabağ Savaşı’ndan Doğu Akdeniz’e kadar bizi bilhassa ilgilendiren bölgesel gelişmelere bigane kalmamız kelam konusu değil. Siz yok saymaya çalışsanız da bu meseleler, şayet vaktinde ön almazsanız, gelir kapınıza dayanırlar lakin bu sefer siz hazırlıksız yakalanırsınız. Türkiye’nin bu türlü bir lüksü yok. Münasebetiyle 2022’de ve 2023’e giden süreçte Türkiye ön alıcı bir dış siyaset perspektifiyle ulusal imkan ve kabiliyetlerini artırırken, bölgesel ve global ittifaklarını da güçlendirmeye devam edecek.”

‘ABD idaresinin ve Kongre’nin makul, tarafsız bir tavır içinde olması gerekir’

Türkiye ile ABD ortasındaki meselelerin kaynağını nasıl tanımladığı ve sıkıntıların üstesinden gelmek için tarafların hangi adımları atmaları gerektiğine ait soruya ise Kalın, ABD’nin Türkiye algısında önemli sıkıntılar bulunduğunu aktardı.

Türkiye’nin ABD dahil herkesle birebir göz hizasında, eşit, adil ve şeffaf bir bağ kurmayı talep ettiğine işaret eden Kalın, her ülkenin kendi çıkarlarını önceleyeceğini lakin ulusal çıkarlarını çok dar ve bencil bir yerde tanımlayan ülkelerin temel ve uzun vadeli çıkarlarını tehlikeye atacağını belirtti.

Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Kalın, şu fikirleri lisana getirdi:

“ABD’den temel beklentilerimiz, Suriye’de PKK’nın kolu olan PYD ve YPG’ye dayanağını kesmesi, S-400’ler konusunda gerçekçi ve yapan bir tavır alması ve FETÖ’ye karşı kararlı ve sonuç alıcı adımlar atması. Doğu Akdeniz üzere bahislerde da ABD idaresinin ve Kongre’nin makul, tarafsız bir tavır içinde olması gerekir. Belirli lobilerin ve çıkar kümelerinin tesiri altında inşa edilen Türkiye siyasetlerinin kimseye yararı yok. Türkiye’nin hiçbir lobinin ve çıkar kümesinin baskısına boyun eğmeyeceğini herkesin bilmesi gerekir. Türkiye’nin ulusal güvenlik tehditlerini dikkate almayan bir siyasetin uygulanma talihi zati yok.
ABD ile ortak ve olumlu bir gündem oluşturmak için şu anda yeni bir düzenek üzerinde çalışıyoruz. Stratejik bir bakış açısıyla ve yapan bir tavırla problemleri daha yönetilebilir hale getirebiliriz. Bu da bize mutabık olduğumuz alanlarda daha yakın çalışma imkanı sağlar. Bütün bunlar için stratejik bakış açılarımızın örtüşmesi için daha esaslı adımların atılması gerekiyor.”

YORUMLAR (İLK YORUMU SİZ YAZIN)

ÜYE GİRİŞİ

KAYIT OL